© 2016 AGACOM 

Please reload

Entradas recentes

“Comunicação, Violências e Transições” será o tema central do XVI Congresso Ibercom

April 30, 2019

1/8
Please reload

Entradas destacadas

Pesar polo pasamento de José Marques de Melo

June 21, 2018

Directiva e socios da AGACOM queren transmitir o máis profundo sentimento de pesar polo pasamento do profesor Jose Marques de Melo, tan querido e apreciado na Galiza e apoio fundamental para o impulso desta asociación.  

Marques de Melo, pai da institucionalización como área académica das Ciencias da Comunicación e do Xornalismo no Brasil e primeiro doutor en Comunicación titulado por unha universidade brasileira, foi un intelectual xeneroso que deixou fonda pegada na comunidade investigadora que liderou dende a INTERCOM, asociación da que foi fundador no ano 1977. 

 

A continuación reproducimos as verbas que pronunciou Margarita Ledo Andión na homenaxe que a Asociación Española de investigación de la Comunicación (AE-IC) lle rendeu a José Marques de Melo durante o congreso anual celebrado en Madrid.

 

-- 

 

Homenaxe da AE-IC ao  Prof. Dr.  José Maques de Melo

 

Catedrático Emérito da Universidade de Sao Paulo, Director da Cátedra UNESCO de Comunicación, Presidente de Honra de INTERCOM

 

Sob o signo de palabras como  Memoria,  como Desafío,  botando man de da chave do tempo achegámonos, na punta dos pés, a unha obra diversa e a unha biografía persoal e intelectual inmensa: a do  Catedrático Emérito da Universidade de Sao Paulo, Director da Cátedra UNESCO de Comunicación, Presidente de Honor de INTERCOM, prof. José Marques de Melo.

Entramos nun universo que exhibe  e advirte da necesidade de relacionar e mantén activas todas as cariátides –e a cultura oral é unha delas-  que, na historia e sempre a partir das coordenadas precisas do espazo a labrar, fan emerxer diferentes modos de expresión cos que construímos  ese tecido rugoso que até hai ben pouco denominamos “relacións sociais de comunicación” e que, arestora, identificamos, nunha das  súas variantes, como “cooperación”.

 Tal si se tratase dun realizativo, esta palabra, cooperación,  non evita nin debe disimular o conflito. Aínda menos enmascarar intereses, desalentar tomas de posición, eludir contradicións que nutren  o campo científico secomasí as distintas  escolas metodolóxicas.  Porque, desde elas, de maneira dialóxica –outra volta un termo que identifica a nivel práctico e de pensamento o profesor Marques de Melo-, podemos  converter a cooperación nunha experiencia de coñecemento e nun proceso transformador. 

É este  un dos múltiples sentidos que definen o Congreso da AEIC e por iso recoñecemos ao nordestino que di de si mesmo : Herdei do meu clã sentimentos de independência, justiça e tolerancia. Marques  é  un deses académicos e comunicólogos que fai xenealoxía e, desde o seu propio “Itinerário Circunstancial de um Andarilho da Utopia”,   explícanos a pasaxe do rexistro factual ao pensamento, do vestixio á  contextualización e interpretación da proba empírica, do  enunciado  á reflexión crítica.  Do tema ao problema.

 

En continuo movemento,  o ronsel que  conduz até o   profesor Marques de Melo da profesión de xornalista cara a Academia,  das pescudas parciais dos sesenta até a  localización e configuración  daqueles paradigmas teóricos que  alicerzan e  definen o  campo dos estudos de comunicación en Brasil; ese ronsel, dicíamos,  espállase nunha ampla produción científica,  capacidade organizadora e  creación de estruturas en rede, á par dunha vocación divulgadora e de aplicación do coñecemento que, consonte co seu compromiso ético-político, vese reflectida na recén creación do Seminario  (permanente) de investigación latinoamericana de comunicación “José Marques de Melo”no seo de CIESPAL, unha estrutura que o acollera, como bolseiro UNESCO, aló polos difíciles sesenta.

 

Nacido en  Palmeira dos Índios, Alagoas (Brasil),  Marques de Melo  estuda na  Universidade de Pernambuco e no  1959 inicia o seu periplo como xornalista local.   En 1966, da  man de Luiz Beltrao,   comezo a a súa  carreira académica e  unha  longa travesía  en pos da construción do que agora identificamos  coma Escola latino-americana de Ciencias da Comunicación. En 1967 Marques de Melo, xa en Sao Paulo, funda  o Centro de Pesquisas de Comuniçao Social  na Facultade de Jornalismo Cásper Libero  e será  docente-fundador da Escola de Comunicaçoes e Artes de la USP.  Expulsado da Universidade pública  pola ditadura militar,  no setenta e nove  retoma a cátedra na Universidade de Sao Paulo  onde vai ser   director  da ECA entre o oitenta e nove  e o noventa e tres.  De 1997 a  2000  dirixe a  Universidade Metodista onde,  durante 10 anos, será  titular da cátedra UNESCO de  “Comunicación para el desenvolvimiento regional”. A concesión do Prêmio Jabuti, en 2013, por  História do Jornalismo ou a serie de 4 volumes  que na colección “Fortuna Crítica” lle dedica a INTERCOM e que analizan aspectos  sociais, mediolóxicos, teóricos, pedagóxicos ou de vangarda e liderado,  son unha pequena mostra do recoñecemento a unha experiencia “EntreNaçoes e Inter-Relacoes”,  parafraseando o título dunha obra  de 2013 na que autores e autoras dun mapa  virtual -que se alonga de Montreal a Porto pasando por toda Iberoamérica - entran en diálogo co seu legado.

 

Discernir, aplicar a proxectos, organizar estruturas de mediación, compilar, divulgar, conectar as persoas que se inician na  investigación  cos vellos Mestres e Mestras… Nunca caeu na armádella de confrontar os  dereitos individuais cos colectivos,  nin a comunicación profesional  coa comunitaria. Nas súas obras,  desde Estudos de jornalismo comparado (de 1972), até  História  Política das Ciências  da Comunicaçao, o Mídia e Cultura Popular, ambas en 2008,   desde Comunicación Multicultural en Iberoamérica - Historia Conceptual y Teoría Comparada, en 2010,  a   Teoria e metodologia da comunicação, en 2015,  a observación dos cámbios, a interculturalidade,  o diálogo entre formación, construción de comunidade de pensamento e de acción así como lexitimar, a nivel internacional, o espazo latino-americano de comunicación, para alén do estudo das   relacións  -visíbeis e latentes-  entre medios, democracia e poder,   nortean un fecundo modo de facer e de saber que neste Congreso da AE-IC queremos celebrar.

 

Tiven a sorte de cruzarme co profesor Marques de Melo en 1988, con motivo do  Congreso da IAMCR  na cidade de Barcelona e en 1998 convocábamos en Compostela, coa súa presenza,  o II Coloquio Brasil-Estado Español de Ciencias de la Comunicación. Coma outras colegas da AE-IC,  agora  formo parte do “Colegio dos Brasilianistas da Comunicaçao”, unha iniciativas  que, da súa man, botou a andar en 2015,  fai apenas  un ano. 

 

Situar a diversidade no corazón do sistema mediático, tomar  distancia e  repensar a sociedade do coñecemento,   construír comunidade,  vencellar a democracia política co rol dos medios de comunicación, alentar un, dous, moitos lugares  de debate e de  vínculos entre todas e todos nós,  son características que o definen  e cuxos resultados podemos tocar coa man.

 

Porque a súa actitude  e capacidade para incorporar achegas e opinións novas, fan que poidamos transitar as diferentes paisaxes que atravesou -do periódico local á ECA, da presidencia auroral na INTERCOM,  a LUSOCOM, a CONFIBERCOM ou a SOCICOM a innúmeras iniciativas pedagóxicas ou editoriais,  son  incontábeis os premios  e gabanzas que, coma este acto, queren manifestar unha vez máis: profesor Marques, por tudo, obrigados, obrigadiña e como dicimos pola miña terra, “saúde e  que cante o merlo”.

 

Margarita Ledo Andión

Universidade de Santiago de Compostela, USC

Vicepresidenta 1ª de la AE-IC

Presidenta da AGACOM e da LUSOCOM

Vicepresidenta da ASSIBERCOM

 

Madrid, 5 de xullo de 2016

 

 

Please reload

Please reload

Buscar por tags